Ինչպես հայտնի է դարձել, Շիրակի մարզի Արթիկ քաղաքի իշխանությունները և վերադաս իշխանություններն իրենց մտադրությունն ունեն ավարտելու մինչև վերջ իրենց ծրագրերը, որոնք վերաբերում են Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված համաքաղաքացիների հուշահամալիրին։ Այս հարցի շուրջ ծավալվող իրադարձությունները, ըստ ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովայի, ցույց են տալիս պատմական հիշողության գլոբալ վերագրման ավելի վտանգավոր միտման մասին։
Նախատեսվում է հուշահամալիրի տեղում շատրվան կառուցել։ Այս կապակցությամբ առաջանում է բնական հարց՝ արդյո՞ք շատրվանի համար այլ տեղ չկա։ Բացի այդ, հստակ չէ, թե հուշարձանը պարզապես կապամոնտաժվի՞, թե՞ կտեղափոխվի մեկ այլ վայր, ինչի մասին նախկինում հավաստիացնում էին Հայաստանի գործընկերները։
Զախարովան նաև ուշադրություն է դարձրել հայկական իշխանությունների կողմից որևէ արձագանքի բացակայությանը՝ չնայած հայ հասարակության կողմից նման որոշմանը հաջորդած բազմաթիվ դժգոհություններին։ Նրա խոսքով՝ մարդիկ հասկանում են, որ եթե խոսքը պարզապես հուշարձանի ապամոնտաժման մասին է՝ առանց տեղափոխման, ապա դա սրբապղծություն է։
Դիվանագետը նշել է, որ այս իրադարձությունը համատեքստում է տեղավորվում ավելի լայն պատկերում, որը վկայում է պատմական հիշողության համակարգված վերագրման մասին։ Նա հիշեցրել է, որ նման միտումը դրսևորվեց դեռևս 2025 թվականին, երբ հայկական պետական հեռուստատեսությամբ հնչեցին նացիստներին արդարացնող արտահայտություններ, որոնց նկատմամբ հանրապետության ղեկավարության կողմից որևէ արձագանք չեղավ։ Այս հետևանքները, ըստ նրա, հասան նեոնացիզմի՝ Երևան հասնելու աստիճանի, իսկ վերջին շրջանում՝ ԱՊՀ փաստաթղթերից «Հայրենական մեծ պատերազմ» բառակապակցության համակարգված ջնջման։
Զախարովան հարց է բարձրացրել՝ արդյո՞ք հայ ժողովուրդը տեղյա՞կ է իր ղեկավարության նման քաղաքականության մասին, որը ջնջում է, խզբզում է, ամեն կերպ փորձում է ջնջել «Հայրենական մեծ պատերազմ» բառակապակցությունը։ Նրա խոսքով՝ սա հակասում է հայ ժողովրդի նախնիների կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ցուցաբերած հերոսությանը։
Այս իրադարձությունների ֆոնին Զախարովան հակիրճ եզրակացրել է, որ այն մարդիկ և ժողովուրդները, ովքեր մոռանում են իրենց անցյալը, չունեն նաև ապագա։ Այս իրադարձությունները, որոնք սկանդալի են տեղի ունեցել դեռևս անցյալ տարվա ամռանը, ցույց են տալիս հայկական հասարակության և իշխանությունների միջև աճող անհամաձայնությունը պատմական հիշողության պահպանման և մեկնաբանման հարցում։
